Μια νέα προσέγγιση για το χωροταξικό σχεδιασμό στην Ελλάδα
DOI:
https://doi.org/10.26253/heal.uth.ojs.aei.2016.428Λέξεις-κλειδιά:
Χωροταξικός σχεδιασμός, Πολιτική χωροταξικού σχεδιασμού, Βιώσιμη ανάπτυξη, Ανώτατη Επιτροπή Χωροταξικού ΣχεδιασμούΠερίληψη
Στόχος του άρθρου είναι η ανάδειξη των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα ο χωροταξικός σχεδιασμός και η κατάθεση προτάσεων για τη χάραξη μίας σύγχρονης χωροταξικής πολιτικής. Για το λόγο αυτό παρατίθεται μία σύντομη ανασκόπηση της εξέλιξης του χωροταξικού σχεδιασμού στην Ελλάδα και προσδιορίζονται οι βασικές δυσλειτουργίες, που αφορούν στη σχεδιαστική “πολυφωνία”, στην ανάγκη εξειδίκευσης των χαρακτηριστικών και κατά το δυνατό εναρμόνισης του υπερκείμενου με το υποκείμενο επίπεδο σχεδιασμoύ και τέλος, στην ανάγκη για οργανική συνάρθρωση μεταξύ χωροταξικού σχεδιασμού και τομεακών πολιτικών με χωρικές συνέπειες. Για την τεκμηρίωση των ζητημάτων γίνεται αναφορά στις βασικές προβλέψεις της νομοθεσίας αλλά και σε θέματα που αναδεικνύονται από τη νομολογία του ΣτΕ, όπου τεκμηριωμένα διαφαίνεται το «αδιέξοδο» του σχεδιασμού και η αναγκαιότητα διαμόρφωσης μίας νέας χωροταξικής πολιτικής. Τέλος, προτείνεται η δημιουργία ενός επιπρόσθετου μηχανισμού συντονισμού, που να λειτουργεί ως «Ανώτατη Επιτροπή Χωροταξικού Σχεδιασμού», και η απλοποίηση των εργαλείων σχεδιασμού, με στόχο την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των προβλημάτων που άφησε πίσω του το προηγούμενο μοντέλο ανάπτυξης.
Λήψεις
Αναφορές
Ελληνόγλωσση
Γιαννακούρου, Γ., (1999), “Το θεσμικό πλαίσιο σχεδιασμού των πόλεων στην Ελλάδα: προβλήματα και αναζήτηση λύσεων ΙΟΒΕ”, Η Ελληνική Οικονομία, τεύχος 04/2010: 115-123.
Γιαννακούρου, Γ., (2008α), “Το θεσμικό Πλαίσιο του χωροταξικού σχεδιασμού στην Ελλάδα : Επίκαιρα διλήμματα και προκλήσεις για το μέλλον”, Νόμος και Φύση.
Γιαννακούρου, Γ., (2008β), “Η χωροταξία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εθνικές Πολιτικές και Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση”. Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση.
Γιαννακούρου, Γ., (2010), “Η χωροθέτηση των επενδύσεων στην Ελλάδα: ιστορικές μεταμορφώσεις και σύγχρονα αιτήματα” στο Δ. Οικονόμου, Γ. Πετράκος (επιμ.) Η ανάπτυξη των ελληνικών πόλεων, (Πανεπιστημιακές Eκδόσεις Θεσσαλίας- Gutenberg): 457-480.
Γιαννακούρου Γ., Καυκαλάς Γ., (2014), “Επανεξετάζοντας τη χωροταξία σε περίοδο κρίσης: αναγκαιότητα, περιεχόμενο και προϋποθέσεις της μεταρρύθμισης”.
Καραδήμου-Γερολύμπου, Α., (1987), “Μεταρρυθμιστικές αντιλήψεις στην οργάνωση των αστικών χώρων”, Σύγχρονα Θέματα, 39:55-60.
Καρύδης, Δ., (2006). “Τα επτά βιβλία της πολεοδομίας”. Αθήνα, Εκδόσεις Παπασωτηρίου.
Οικονόμου, Δ., (2004). “Η πολεοδομική Πολιτική στην Ελλάδα: Δομικά χαρακτηριστικά και τάσεις” στο Οικονόμου Δ., Σαρηγιάννης Γ., Σερράος Κ., Πόλη και χώρος από τον 20ο στον 21ο αιώνα, Αθήνα, Εκδόσεις Μέμφις.
Οικονόμου, Δ., Γιαννακούρου, Γ., (1993), “Η οικιστική πολιτική μετά τους νόμους 2145/1992, 2052/1992, και 1947/1991”, ΤΟΠΟΣ, 6/1993:173-190.
ΥΠΕΚΑ, (2011), “Έγκριση προδιαγραφών για τη σύνταξη των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης”, ΦΕΚ 45/ΤΑΑΠΘ/2011.
ΥΠΕΚΑ (2014), Ν. 4269/2014 “Χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση-βιώσιμη ανάπτυξη”, ΦΕΚ 142 /Α'/2014.
ΥΠΕΧΩΔΕ, (1999), Ν. 2742/99 “Χωροταξικός σχεδιασμός και αειφόρος ανάπτυξη και άλλες διατάξεις”, ΦΕΚ 207/Α'/1999.
ΥΠΕΧΩΔΕ, (2001), “Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τα Καταστήματα Κράτησης”, ΦΕΚ 1575/Β’/28.11.2001.
ΥΠΕΧΩΔΕ, (2008α), “Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης”, ΦΕΚ Α’/128/3.7.2008.
ΥΠΕΧΩΔΕ, (2008β), “Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)”, ΦΕΚ 2464/Β’/3.12.2008.
ΥΠΕΧΩΔΕ, (2009), “Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τη Βιομηχανία”, ΦΕΚ ΑΑΠ/151/13.4.2009.
ΥΠΕΧΩΔΕ, (2011), “Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Υδατοκαλλιέργειες”, ΦΕΚ 2505/Β’/2011.
ΥΠΕΧΩΔΕ, (2013), “Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό”, ΦΕΚ 3155/Β’/12.12.2013.
Χαϊνταρλής, Μ., (2012), “Περί της δεσμευτικότητας των εργαλείων χωρικού σχεδιασμού και της μεταξύ τους νομικής σχέσης”, σε: Πρακτικά 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης (Βόλος 27 – 30 Σεπτεμβρίου 2012), Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, σελ. 18 - 24.
Ξενόγλωσση
Adams, D., Tiesdell, S., (2010), “Planners as market actors: Rethinking state-market relations in land and property”, Planning Theory & Practice, 11(2):187-207.
Allmendinger, Ph., Haugthon, G., (2013), “The Evolution and Trajectories of English Spatial Governance : “Neoliberal” Episodes in Planning”, Planning Practice & Research, 28(1):6-26.
DATAR, (2010), ''Territoires 2040, Aménager les changements''. La Documentation Française.
DATAR , (2015) http://www.datar.gouv.fr/la-datar
Decree-Law No. 380/99 establishing the territorial management regime.
De Saint-Exupéry. www.linternaute.com/citation/auteur/ antoine-de-saint-exupery/17390/avenir/147/1/
Festas, M.J. (2007), ''The Portuguese National Spatial Policy Programme, Committee on Housing and Land Management 68 th Session'', UNECE.
Florida , R., (2010), ''The Great Reset: How New Ways of Living and Working Drive Post- crash Prosperity'', New York, NY: Harper Collins.
Healey, P. (1997), ''Collaboration Planning, Shaping Places in fragmental societies'', London : Mac Milan.
Healey, P., Khakee, A. & Needham, B. (eds), (1997), ''Making Strategic Spatial Plans: Innovation in Europe'' (London: UCL Press).
Johnston, R. J., (1997), ''Geography and geographers. Anglo-American human geography since 1945'', London: Arnold.
Lamour, P., (1967), ''60 millions de français'', Buchet/Chastel.
Le Gales, P., (2002), ''European Cities: Social Conflict and Governance'', Oxford: Oxford University Press.
Prier F., (2006), ''Le contenu des plans d’urbanisme et d’aménagement'' (Rapport – France), In : Les Cahiers du Gridaux. Les contenus des plans d’urbanisme et d’aménagement dans les pays d’Europe de l’Ouest, No 15, σελ. 217 – 252. 12.
Waterhout, B., Othengrafen, F. & Sykes O., (2013), ''Neo-liberalization Processes and Spatial Planning in France, Germany, and the Netherlands: An Exploration", Planning Practice & Researche, 28(1): 141-159.
