Settlement delimitations: from the 1980s delimitations to the ‘Konstan-tinos Doxiadis’ program
DOI:
https://doi.org/10.26253/heal.uth.ojs.aei.2025.2399Keywords:
Settlement delimitations, Local and Special Urban Plans (LUPs/SUPs), “Konstantinos Doxiadis” Ur-ban Planning Reform Program, Urban planning policy.Abstract
The article examines the historical trajectory of settlement delimitations in Greece, with a focus on their contemporary implementation within the framework of the “Konstantinos Doxiadis” Urban Planning Reform Program. The analysis centers on methodological issues, time constraints, alternative tools, and parallel studies, as well as challenges related to participation and public consultation. It also highlights the significant political and social dimensions of the issue and the difficulty of addressing contemporary socio-spatial challenges, reflecting an approach that treats settlements as “zoning” areas rather than as living social and productive spaces. The study is based on a qualitative analysis of institutional texts, case law, ministerial decisions, administrative documents, and empirical data derived from the authors’ involvement in Local and Special Urban Planning Studies (LUPs/SUPs). Significant problems are identified, including ambiguities in criteria, difficulties in documentation due to limited data, inconsistencies and unclear provisions in legislation and specifications, uncoordinated phases of study preparation, and differing approaches between LUPs/SUPs and standalone studies. The authors argue that settlement delimitations should have preceded the preparation of LUPs/SUPs and that the current approach reproduces methodological patterns from the 1980s, failing to respond to the contemporary needs and challenges of small rural settlements in the country.
Downloads
References
Αιτιολογική έκθεση επί του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Πολεοδομικής Νομοθεσίας» (2020). Διαθέσιμο στο https://www.opengov.gr/minenv/wp-content/uploads/downloads/2020/08/Αιτιολογική-έκθεση.pdf [10 Σεπτεμβρίου 2025]
Απόφαση Νομάρχη υπ’ αριθμ. 3060/9.10.1986 «Ένταξη σε κατηγορία και καθορισμός ορίων του οικισμού Νέας Απολλωνίας, Νομού Θεσσαλονίκης με καθορισμό όρων και περιορισμού δόμησης» (ΦΕΚ 1152Δ)
Απόφαση Νομάρχη υπ’ αριθμ. 57140/11.5.1987 «Καθορισμός κατηγορίας ορίων και όρων δόμησης του οικισμού Νέας Γωνιάς του Νομού Χαλκιδικής» (ΦΕΚ 492Δ)
Απόφαση Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπ’ αριθμ. 27656/2017 «Προϋποθέσεις και προδιαγραφές επανέγκρισης πολεοδομικών ρυθμίσεων που εγκρίθηκαν με διοικητικές πράξεις από αναρμόδια όργανα» (ΦΕΚ 2106Β)
Οδηγία Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/101224/6926/17.9.2025 «Οδηγία για τη δομή του Φακέλου Οριοθέτησης Οικισμών που το όριο τους επανεγκρίνεται, αναοριοθετείται ή οριοθετείται για πρώτη φορά στο πλαίσιο μελέτης ΤΠΣ/ΕΠΣ ή ΜΟΟ»
Απόφαση Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/73670/1765/2022 «Περί μεθοδολογίας οριοθέτησης οικισμών» (ΦΕΚ 3733Β)
Β.Δ. 2.7.1968 «Περί καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων, των κειμένων εντός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών, των στερουμένων εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου» (ΦΕΚ 111Δ)
Β.Δ. 1.9.1969 «Περί καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων, των κειμένων εντός των ορίων οικισμών εχόντων εγκεκριμένον ρυμοτομικόν σχέδιον» (ΦΕΚ 164Δ)
Βισβάρδη, Ζ. (χ.χ.) Διαχρονική εξέλιξη του θεσμικού πλαισίου των οικισμών. Μελέτη περίπτωσης τριών ημιορεινών οικισμών Ζακύνθου. Διπλωματική εργασία. Δ.Π.Μ.Σ. «Αρχιτεκτονική – Σχεδιασμός του χώρου», Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ. Διαθέσιμο στο https://dspace.lib.ntua.gr/xmlui/handle/123456789/57836 [10 Σεπτεμβρίου 2025]
Γιαννακούρου, Γ. (2022) Δίκαιο Χωροταξίας & Πολεοδομίας, 2η έκδοση, Αθήνα: ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΕΕΤΕ
Τετώρου, Μ. (2014), Οικισμοί κάτω των 2.000 κατοίκων και διερεύνηση όρων δόμησης. Διπλωματική εργασία. Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών ΕΜΠ. Διαθέσιμο στο https://dspace.lib.ntua.gr/xmlui/handle/123456789/39034 [10 Σεπτεμβρίου 2025]
Ν. 4759/2020 «Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Πολεοδομικής Νομοθεσίας και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 245Α)
Π.Δ.15.6.1977 «Περί καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων των κειμένων εντός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών των στερουμένων εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου» (ΦΕΚ 225Δ)
Π.Δ. 13.11.1978 «Περί χαρακτηρισμού ως Παραδοσιακών Οικισμών τινών του Κράτους και καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων αυτών» (ΦΕΚ 594Δ)
Π.Δ. 25.7.1979 «Περί τροποποιήσεως των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων των κειμένων εντός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών, των στερουμένων εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου» (ΦΕΚ 401Δ)
Π.Δ. 1.11.1979 «Περί καθορισμού των ορίων των προ της 16.8.1923 υφισταμένων οικισμών των στερουμένων εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου» (ΦΕΚ 693Δ)
Π.Δ. ΦΕΚ 13.3.1981 «Περί των ληπτέων υπ' όψιν στοιχείων και του τρόπου καθορισμού των ορίων των προ της 16.8.1923 υφισταμένων οικισμών των στερουμένων εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου, ως και καθορισμού των όρων και περιορισμών δομήσεως των οικοπέδων αυτών» (ΦΕΚ 138Δ)
Π.Δ. 23.12.1982 «Καθορισμός όρων και περιορισμών δομήσεως οικισμών της χώρας» (ΦΕΚ 588Δ)
Π.Δ. 24.4/1985 «Τρόπος καθορισμού ορίων οικισμών της χώρας μέχρι 2.000 κατοίκους, κατηγορίες αυτών και καθορισμός όρων και περιορισμών δόμησής τους» (ΦΕΚ 181Δ)
Π.Δ. 4.11/2011 «Όροι και περιορισμοί δόμησης εντός των ορίων των οικισμών με πληθυσμό μέχρι 2.000 κατοίκους» (ΦΕΚ 289ΑΑΠ)
ΠΔ 11/15.04/2025 «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης» (ΦΕΚ 194Δ)
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Aeihoros: Essays on Spatial Planning and Development

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.