Βιοχημικές Αποκρίσεις Φυσικών ή Νοητικών Παρεμβάσεων σε Άτομα με Νοητική Αναπηρία και Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος: Ανασκόπηση των Επιδράσεών τους στα Επίπεδα Κορτιζόλης και α-Αμυλάσης

Περίληψη

Τα άτομα με Νοητική Αναπηρία (ΝΑ) και Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) επηρεάζονται από στρεσογόνα ερεθίσματα που κάποιες φορές μπορεί να είναι έντονα αλλά δεν μπορούν να εκφραστούν ανάλογα. Σκοπός της παρούσας ανασκοπικής μελέτης ήταν να συγκεντρώσει και να εξετάσει τις βιοχημικές αποκρίσεις του στρες, στα άτομα αυτά, μέσω του προσδιορισμού της κορτιζόλης και της α-αμυλάσης. Η αναζήτηση έγινε στις βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar και τα άρθρα αφορούσαν άτομα με ΝΑ και ΔΑΦ, από το 2000 ως 2023. Η έρευνα των βιοχημικών αποκρίσεων του στρες σε άτομα με ΝΑ και ΔΑΦ είναι ελάχιστη και η επίδραση της φυσικής δραστηριότητας στα επίπεδα κορτιζόλης σε άτομα με ΝΑ παρουσιάζει ποικίλα αποτελέσματα. Διάφορες δραστηριότητες, όπως ο χορός στο νερό και η κολύμβηση, υποδεικνύουν μείωση των επιπέδων κορτιζόλης και του στρες. Ωστόσο, άλλες μελέτες δεν επιβεβαιώνουν τη μείωση, ενώ η θεραπευτική ιππασία παρουσιάζει αντιφατικά αποτελέσματα. Από την άλλη πλευρά, ανάμικτα αποτελέσματα βρέθηκαν και στα επίπεδα της α-αμυλάσης καθώς σε μια μελέτη βρέθηκε να αυξάνονται και σε άλλη να μειώνονται. Η ανασκόπηση υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα της φυσικής δραστηριότητας ως πιθανής παρέμβασης για τη μείωση του στρες σε άτομα με ΝΑ, παρά τις αντιφατικά ευρήματα σε ορισμένες μελέτες. Χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για τους παραπάνω βιοδείκτες, και προτείνεται η μέτρησή τους στο σάλιο καθώς είναι μέθοδος εύχρηστη, μη επεμβατική και περισσότερο αποδεκτή για τη διάγνωση πιθανών στρεσογόνων συνθηκών για τα άτομα με ΝΑ και ΔΑΦ. Από τις πληροφορίες που θα αντληθούν θα υπάρξει μεγαλύτερη κατανόηση και σημαντική βοήθεια για την κατάλληλη παρέμβαση στα άτομα αυτά όπου η λεκτική επικοινωνία είναι περιορισμένη.