Αειχώρος: Κείμενα Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Ανάπτυξης

Οι μεταβολές του μοντέλου απασχόλησης μετά την επίδραση του COVID-19 υπό το πρίσμα των κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών: Η περίπτωση των Χανίων

Μαρία Δαρκαδάκη — 2025-12-22

Το παρόν άρθρο εξετάζει τον μετασχηματισμό των μορφών εργασίας στη μετα-COVID εποχή, με έμφαση στην ανάδυση της υβριδικής εργασίας ως μόνιμου στοιχείου του σύγχρονου εργασιακού τοπίου. Βασισμένη σε δεδομένα από την πόλη των Χανίων, μια περιοχή που υπέστη σημαντικές επιδημιολογικές και οικονομικές επιπτώσεις από την πανδημία, η ανάλυση εστιάζει στην κατανόηση της δυναμικής που διαμορφώνει τις νέες εργασιακές πρακτικές. Σκοπός του άρθρου είναι η ανάλυση των τρόπων με τους οποίους η πανδημία προκάλεσε διαρθρωτικές αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης της εργασίας, καθώς και η εξέταση των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων που επηρεάζουν τη διαφοροποίηση στην υιοθέτηση του υβριδικού μοντέλου εργασίας. Παράλληλα, διερευνάται η σχέση μεταξύ των νέων μορφών εργασίας και της αντιλαμβανόμενης παραγωγικότητας, όπως αυτή εκφράζεται από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Παρά την επέκταση της υβριδικής εργασίας σε πολλές νέες κατηγορίες εργαζομένων, η υιοθέτησή της παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις που καθορίζονται από μια σειρά κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως το καθεστώς απασχόλησης και ο κλάδος δραστηριότητας, καθώς και από ατομικά χαρακτηριστικά, όπως τα προσόντα ή το φύλο. Επιπρόσθετα, μέσα από την εξέταση της εσωτερικής κατανομής του υβριδικού μοντέλου αναδεικνύεται επίσης η σημασία άλλων καθοριστικών παραγόντων, όπως η εισοδηματική και η οικογενειακή κατάσταση των εργαζομένων. Όσον αφορά την παραγωγικότητα, τα ευρήματα του άρθρου δείχνουν ότι η υιοθέτηση του υβριδικού μοντέλου συνδέεται με θετική αποτίμηση της εργασιακής απόδοσης από την πλευρά των εργαζομένων, γεγονός που υποδηλώνει τις δυνατότητές του όχι μόνο ως εργαλείο ευελιξίας, αλλά και ως μέσο ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας. Το άρθρο, αναδεικνύοντας τόσο τις ευκαιρίες όσο και τις προκλήσεις που συνοδεύουν τη μετάβαση προς υβριδικά μοντέλα εργασίας, τονίζει την αναγκαιότητα διαμόρφωσης κατάλληλων πολιτικών που θα συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας αυτών των νέων εργασιακών πρακτικών.

Lignes de faille de l’unité : ajustement économique et politiques spatiales de l’intégration européenne

Napoleon Maravegias — 2025-12-22

En analysant les dynamiques politiques et en exploitant des interprétations visuelles macroéconomiques spatiotemporelles, cette étude examine les ramifications de la crise économique mondiale sur les États membres de l'Union Européenne (EU) au cours de la dernière décennie, en délimitant des résultats divers basés sur la performance macroéconomique. En utilisant une gamme complète d'aperçus universitaires, elle enquête sur les réponses des institutions de l'UE et des États membres à la crise, y compris les mesures telles que les programmes d'ajustement soutenus par le Fond Monétaire International (FMI) et les initiatives visant à favoriser la solidarité fiscale. En analysant les trajectoires divergentes observées parmi les nations de l'UE, depuis celles illustrant une résilience et une reprise économique jusqu'à celles luttant contre des défis prolongés, l'étude met en lumière l'impératif de la durabilité dans la gestion des crises économiques. De plus, elle examine les tensions sous-jacentes au sein de la zone euro, reflétant les disparités entre les nations économiquement fortes et plus faibles, et évalue l'efficacité de diverses approches de gouvernance économique dans la promotion de la stabilité et de la prospérité. En outre, l'étude explore l'incidence de facteurs externes tels que la pandémie de COVID-19 et les conflits géopolitiques sur le paysage économique européen, soulignant les défis actuels et l'importance d'une action coordonnée et d'une gouvernance inclusive pour garantir l'unité et la résilience de l'UE. L'étude conclut en suggérant le besoin critique de promouvoir la solidarité fiscale, d'améliorer la gouvernance économique et de réduire les disparités (régionales) pour faciliter la durabilité dans toute l'UE.

Πρότυπο εργαλείο αποτίμησης της πολιτισμικής ανθεκτικότητας στους οικισμούς της Ελλάδας

Ελένη Λινάκη — 2025-12-22

Η παρούσα εργασία διερευνά τη συσχέτιση της ανθεκτικότητας με τον πολιτισμό, προτείνοντας μια καινοτόμο μεθοδολογία αποτίμησης της πολιτισμικής ανθεκτικότητας του οικιστικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα, μέσω ενός πολυκριτηριακού μοντέλου. Αναγνωρίζοντας ότι κάθε οικιστικό σύνολο υφίσταται διαχρονικά ποικίλες πιέσεις ή/και κρίσεις, το προτεινόμενο μοντέλο επιδιώκει να διασφαλίσει τη διατήρηση της πολιτισμικής ταυτότητας και τη μεταβίβασή της στις επόμενες γενιές. Το μοντέλο θεμελιώνεται στις δύο βασικές συνιστώσες της ανθεκτικότητας και του πολιτισμού και δύναται να εφαρμοστεί σε κάθε γεωγραφικό και κοινωνικό πλαίσιο. Μέσω της σύνθεσης ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων, διαμορφώνεται ένα επιστημονικό εργαλείο αξιολόγησης του υλικού και άυλου πολιτιστικού αποθέματος των οικιστικών συνόλων. Η μεθοδολογική προσέγγιση περιλαμβάνει την αρχική κατηγοριοποίηση των πολιτισμικών αγαθών, επί των οποίων εφαρμόζονται κατάλληλοι δείκτες σχετικοί με διαφορετικά είδη πιέσεων ή κρίσεων. Η αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης επιτρέπει την πρόληψη και αποτελεσματική διαχείριση μελλοντικών διαταραχών. Η επιλογή πολυκριτηριακού μοντέλου προκύπτει από την ανάγκη αντιμετώπισης της ετερογένειας των δεικτών (λεκτικών, αριθμητικών, χρονικών κ.ά.), η οποία μέχρι σήμερα δεν επέτρεπε την εξαγωγή αξιόπιστων και συγκρίσιμων συμπερασμάτων. Ως εκ τούτου, η μεθοδολογία αναπτύσσει έναν ενιαίο μηχανισμό με κριτήρια κοινής λογικής και διαδικασία βαθμονόμησης, συνοδευόμενο από οδηγό χρήσης (toolkit) για την καθολική και ομοιογενή εφαρμογή του. Η εν λόγω προσέγγιση δύναται να συμβάλει ουσιαστικά στη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων, εισάγοντας την πολιτισμική ανθεκτικότητα ως θεμελιώδη παράμετρο στον σύγχρονο χωρικό σχεδιασμό.

Οριοθετήσεις οικισμών: από τις οριοθετήσεις της δεκαετίας του ’80 στο πρόγραμμα ‘Κωνσταντίνος Δοξιάδης’

Αναστασία Τασοπούλου — 2025-12-22

Το άρθρο εξετάζει την ιστορική διαδρομή των οριοθετήσεων οικισμών στην Ελλάδα, με έμφαση στη σύγχρονη εφαρμογή τους στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Η ανάλυση εστιάζει σε μεθοδολογικά ζητήματα, χρονικές δεσμεύσεις, εναλλακτικά εργαλεία και παράλληλες μελέτες, καθώς και προκλήσεις συμμετοχής και δημόσιας διαβούλευσης. Αναδεικνύει παράλληλα τις έντονες πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις του θέματος και τη δυσκολία ανταπόκρισης σε σύγχρονα κοινωνικοχωρικά διακυβεύματα, με μια αντίληψη που αντιμετωπίζει τους οικισμούς ως πεδία «ζωνοποίησης» και όχι ως ζωντανούς κοινωνικούς και παραγωγικούς χώρους. Η μελέτη βασίζεται σε ποιοτική ανάλυση θεσμικών κειμένων, νομολογίας, υπουργικών αποφάσεων, διοικητικών εγγράφων και εμπειρικών δεδομένων από την εμπλοκή των συγγραφέων σε μελέτες Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ/ΕΠΣ). Επισημαίνονται σημαντικά προβλήματα, όπως ασάφειες στα κριτήρια, δυσκολίες τεκμηρίωσης λόγω περιορισμένων δεδομένων, αντιφάσεις και ασαφείς διατάξεις της νομοθεσίας και των προδιαγραφών, ασυντόνιστες φάσεις εκπόνησης μελετών και διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ ΤΠΣ/ΕΠΣ και αυτοτελών μελετών. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι οι οριοθετήσεις οικισμών θα έπρεπε να είχαν προηγηθεί της εκπόνησης των μελετών ΤΠΣ/ΕΠΣ και ότι η τρέχουσα προσέγγιση αναπαράγει μεθοδολογικά πρότυπα της δεκαετίας του 1980, αδυνατώντας να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες και προκλήσεις των μικρών αγροτικών οικισμών της χώρας.

Βασενχόβεν, Λ. (2025) Η πολεοδομία σε δίνη: Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975 στα τοπικά πολεοδομικά σχέδια. Αθήνα: Εκδόσεις Σάκκουλα.

Ευάγγελος Ασπρογέρακας — 2025-12-22