https://journals.lib.uth.gr/index.php/aeihoros <p>Σκοπός του Επιστημονικού Περιοδικού Αειχώρος είναι η προώθηση του διαλόγου και του προβληματισμού για ζητήματα τα οποία αφορούν την Πολεοδομία, τη Χωροταξία και την Ανάπτυξη και τα οποία σχετίζονται τόσο με την ελληνική όσο και με τη διεθνή εμπειρία.</p> <p>Ο Αειχώρος δημοσιεύει επιστημονικά κείμενα τα οποία συμβάλλουν πρωτότυπα και κριτικά στην επιστημονική βιβλιογραφία της Πολεοδομίας, της Χωροταξίας και της Ανάπτυξης διαμορφώνοντας την επιστημονική συζήτηση τόσο σε επίπεδο θεωρίας όσο και σε επίπεδο εφαρμογής.</p> <p>Ο Αειχώρος εκδίδεται από το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Έντυπο ISSN 1109-5008, Διαδικτυακό ISSN 2944-9847).</p> <p>Η πρόσβαση στο περιεχόμενο του περιοδικού είναι ελεύθερη, και δεν υφίστανται τέλη δημοσίευσης.</p> Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης el-GR Αειχώρος: Κείμενα Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Ανάπτυξης 1109-5008 https://journals.lib.uth.gr/index.php/aeihoros/article/view/2319 <p>Ο συμμετοχικός σχεδιασμός συνιστά θεμελιώδη παράμετρο της σύγχρονης πολεοδομικής πρακτικής, συμβάλλοντας στη δημοκρατική λήψη αποφάσεων και στη βιώσιμη ανάπτυξη του αστικού χώρου. Η ενσωμάτωση της κοινωνικής συμμετοχής στις διαδικασίες σχεδιασμού επιτρέπει την υιοθέτηση πολιτικών που ανταποκρίνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια στις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη θεσμική νομιμοποίηση των παρεμβάσεων στον αστικό ιστό. Η παρούσα μελέτη εξετάζει την πρόθεση συμμετοχής των κατοίκων του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης σε 11 έργα αστικής ανάπλασης, μέσω εμπειρικής ανάλυσης δεδομένων που συλλέχθηκαν από 411 ερωτηματολόγια. Ειδικότερα, διερευνάται η επίδραση της ενημέρωσης και της γεωγραφικής εγγύτητας στα υπό εξέταση έργα, ως παράγοντες διαμόρφωσης της συμμετοχικής στάσης των πολιτών. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι πολίτες με υψηλότερο βαθμό ενημέρωσης παρουσιάζουν αυξημένη πρόθεση εμπλοκής στις διαδικασίες ανάπλασης, ενώ όσοι κατοικούν σε μικρότερη απόσταση από τις περιοχές παρέμβασης εμφανίζουν εντονότερο ενδιαφέρον. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι έργα μητροπολιτικής εμβέλειας, όπως η ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και του Παραλιακού Μετώπου, προσελκύουν υψηλότερα επίπεδα συμμετοχής συγκριτικά με παρεμβάσεις μικρότερης εμβέλειας. Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν τη σημασία της έγκαιρης και στοχευμένης πληροφόρησης του κοινού, καθώς και της ενίσχυσης της συμμετοχικής κουλτούρας στο πλαίσιο του πολεοδομικού σχεδιασμού. Η ανάπτυξη αποτελεσματικών μηχανισμών δημόσιας διαβούλευσης δύναται να συμβάλει στη δημιουργία λειτουργικών και κοινωνικά αποδεκτών αστικών παρεμβάσεων, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή και τη δημοκρατική διακυβέρνηση του χώρου.</p> Γεωργία Ποζουκίδου Ασημένια Σαλεπάκη Πνευματική ιδιοκτησία (c) 2026 Αειχώρος: Κείμενα Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Ανάπτυξης https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 2026-02-25 2026-02-25 43 10.26253/heal.uth.ojs.aei.2026.2319 https://journals.lib.uth.gr/index.php/aeihoros/article/view/2336 <p style="text-align: justify; text-indent: 0cm; line-height: 115%; margin: 0cm 0cm 12.0pt 0cm;">Το άρθρο εξετάζει τις προκλήσεις και τα προβλήματα που προκύπτουν από τη συνεξέλιξη αστικής ανάπτυξης και αστικής κινητικότητας και διερευνά τον ρόλο του χωρικού σχεδιασμού στην επίλυσή τους. Εκτός από την εισαγωγή και τα συμπεράσματα, αποτελείται από δύο κύρια μέρη. Στο πρώτο μέρος περιγράφεται το φαινόμενο της συνεξέλιξης αστικής ανάπτυξης και αστικής κινητικότητας ως πηγή αλλά και ως πλαίσιο επίλυσης των σύνθετων προβλημάτων που αναδύονται. Προϋπόθεση είναι η διάγνωση των αλληλεξαρτήσεων και η αποδόμηση των προβλημάτων στο πλαίσιο ενός εξελικτικού σχεδιασμού. Το δεύτερο μέρος παρακολουθεί την ιστορική διαδρομή της συνεξέλιξης αστικής ανάπτυξης και κινητικότητας με πεδίο εμπειρικής αναφοράς τη Θεσσαλονίκη, διακρίνοντας τέσσερις περιόδους. Η πρώτη περίοδος (1912-1949) αναφέρεται στην ανάδυση της Θεσσαλονίκης ως σημαντικού εθνικού κέντρου. Ακολουθεί η περίοδος 1950-1980, η οποία χαρακτηρίζεται από τη συνεχή οικονομική ανάπτυξη και τη σταδιακή κυριαρχία του ιδιωτικού αυτοκινήτου. Η επόμενη περίοδος (1981-2009) σηματοδοτείται από το όραμα ανάδειξης της πόλης σε μητρόπολη των Βαλκανίων. Τέλος, κατά την πιο πρόσφατη περίοδο (2010-2024), η Θεσσαλονίκη βιώνει τις συνέπειες διαδοχικών κρίσεων, αλλά και την προσπάθεια ανάκαμψης και επανεκκίνησης της πόλης. Στα συμπεράσματα συνοψίζονται οι προκλήσεις και αντλούνται διδάγματα από την εμπειρία της Θεσσαλονίκης υπό το πρίσμα της συνεξέλιξης και υπογραμμίζεται η ανάγκη υιοθέτησης μιας εξελικτικής προσέγγισης χωρικού σχεδιασμού με στρατηγικό προσανατολισμό και μακροπρόθεσμη προοπτική.</p> Γρηγόρης Καυκαλάς Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου Πνευματική ιδιοκτησία (c) 2026 Αειχώρος: Κείμενα Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Ανάπτυξης https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 2026-01-25 2026-01-25 43 10.26253/heal.uth.ojs.aei.2026.2336